Bits&Chips

Open medische data

13 december 2013 

In een eerdere column heb ik aangegeven dat de Nederlandse gezondheidszorg een andere koers moet gaan varen. Ik was op 12 november op de kick-off van Horizon 2020 in de Rai en daar presenteerde het RIVM een prima overzicht met feiten en getallen over Nederland, zijn inwoners en hun gezondheid. Wat blijkt? We doen het slechter dan de landen om ons heen. Onze kosten zijn veel hoger dan bij de buren, terwijl we maar gemiddeld scoren op bijvoorbeeld levensverwachting. Daarnaast neemt de levensverwachting bij de vrouwen niet toe, terwijl dat wel zou moeten om in de pas te blijven. Dat geeft te denken.

Onze gezondheidszorg is eigenlijk een ziekenzorg: er is nog erg weinig aandacht voor preventie van ziektes, terwijl het bekend is dat voorkomen veel beter is dan genezen. Dat voorkomen begint bij de burgers thuis, als ze meestal nog geen patiënten zijn. Hoe bereiken we de burgers thuis en hoe kunnen we ze thuis laten revalideren, trainen en dergelijke? Het antwoord is: via internet.

Niet dat je burgers veel moet lastigvallen met informatie en advies, want dan gaat hun vinger al snel naar de deleteknop. Het is beter om het ‘lastigvallen’ te verbinden aan een voordeel. Dat voordeel zou het zelf beheren van je gezondheidsgegevens kunnen zijn. Dat scheelt kosten, want nu wordt dat op verschillende plaatsen gedaan, bijvoorbeeld bij diverse huisartsen afhankelijk van je woongeschiedenis en bij een ziekenhuis waar je als patiënt ooit eens werd behandeld. Die informatiesystemen zijn meestal gesloten en kunnen niet met elkaar praten. Dat leidt nogal eens tot problemen - ik kan erover meepraten.

Als de burger toch meer thuis moet doen voor zijn gezondheid, hetzij preventief of voor een nabehandeling, dan zal hij zelf medische data gaan produceren. Te denken valt aan hartslagmeting, training met observatie, automatisch loggen van medicijninname en nog vele andere zaken. Voor dit soort thuismetingen zijn goedkope kleine handzame sensorsystemen nodig, die gemakkelijk te koppelen zijn met een genetwerkt informatiesysteem en ook gebruikersvriendelijk zijn. Slimme hartslag- en bloeddrukmeters voor onderweg zijn de eerste dingen waar iedereen aan denkt.

Maar ook bestaande sensoren mogen niet worden vergeten. Tegenwoordig zijn er al algoritmes om de hartslag te meten van een persoon die te zien is op een camerasysteem. Daar liggen dus ook interessante innovatiemogelijkheden. In de nabije toekomst komen er intelligente embedded systemen die zowel meten als actief de gezondheid van de drager besturen (denk maar aan labs-op-chip). Kern van al die meetsystemen is dat ze data produceren over de persoonlijke gezondheidstoestand van de gebruiker.

Deze data kan worden opgeslagen in een eigen medisch dossier. De burger kan die gegevens dan delen met zijn huisarts, thuisverzorger en de specialist in het ziekenhuis, maar alleen als dat nodig is en als de burger daar zelf toestemming voor geeft. Deze medische gegevens gaan dan over het internet, maar er zijn goede methodes voor versleuteling beschikbaar. Ook kan de data dan worden ontkoppeld van de persoonsnaam, zodat kraken nutteloos wordt.

Dit leidt tot een open communicatiesysteem voor medische toepassingen, waarin elke burger zijn eigen dossier heeft en beheert en waarin allerlei technieken zijn verwerkt voor bescherming, versleuteling en anonimisering van persoonsgegevens. Gevaarlijk? Niet als we het op dezelfde of vergelijkbare manier opzetten als bij elektronisch bankieren. Dat gebruikt toch ook iedereen?

Artsen en specialisten moeten een deel van hun zeggenschap over patiëntdata uit handen geven, maar ze krijgen er de mogelijkheid van grootschalige data-analyse voor terug. Het ziekenhuis wordt opengesteld naar de patiënt in zijn thuisomgeving. Dit biedt vele mogelijkheden ook op preventief vlak, die nu vrijwel onbenut blijven.

Iedereen een gezondheidspas met pincode, zou ik zeggen.

Abonneer direct op onze nieuwsbrief

abonneren

Advanced feedforward control

4 oktober - 6 oktober

Eindhoven

Therminic 2017

27 september - 29 september

Amsterdam

COMSOL Conference 2017

18 oktober - 20 oktober

Rotterdam