Waalse troeven

8 juni 2010

Eind april viel de Belgische regering. Het tweede kabinet van Yves Leterme struikelde over de kwestie-BHV (Brussel-Halle-Vilvoorde). In de Vlaamse rand rond de hoofdstad wonen veel Franstaligen, die door een uitzondering in de kieswet mogen stemmen op Franstalige partijen. De Vlamingen vrezen verregaande verfransing en eisen opdeling van BHV in een Vlaams en een tweetalig deel (Brussel). Nationalisten roepen zelfs om splitsing van Vlaanderen en Wallonië. België schudt op zijn grondvesten.

Via de politiek werkt de taalstrijd door in het Belgische bedrijfsleven. Kort na de val van Leterme II trok Agoria aan de alarmbel. De politieke crisis mag niet doen vergeten dat de economische tegenwind nog niet is gaan liggen, waarschuwde de technologiefederatie. Ze vroeg daarom om een aantal noodmaatregelen die de economische schade voor ondernemingen binnen de perken moeten houden terwijl de bestuurlijke impasse voortduurt, waaronder verlenging van de tijdelijke werkloosheid en waarborging van de kredietverlening aan bedrijven.

Taal is eveneens een factor van formaat in de samenwerking tussen Vlaamse en Waalse ondernemingen, of het gebrek daaraan. Industrietopper Urbain Vandeurzen verzuchtte in dit blad al eens dat zijn landgenoten niet uitblinken in het bundelen van hun krachten met buitenlandse partners (Bits&Chips 18, 2009), maar ook de eigen taalgrens is wat dat betreft een welhaast onneembare barrière in beide richtingen. Samenwerkingsverbanden tussen noord en zuid zijn bij wijze van spreken op één hand te tellen. Positieve uitzondering in de hightech is het Embinet-consortium van Dekimo/Layers en Tass uit Vlaanderen en QSpin uit Wallonië. Daarnaast probeert ook DSP Valley Waalse partijen te betrekken bij zijn netwerk.

Dat de verantwoordelijkheden rond economie en innovatie bij de Belgische regio’s liggen, en niet op federaal niveau, maakt de kloof er niet kleiner op. Veel ondernemingen houden kantoor aan beide zijden van de taalgrens om zo veel mogelijk graantjes te kunnen meepikken. Bij de toewijzing van haar opdrachten verdeelt de federale overheid de koek bijvoorbeeld graag over de landsgedeelten. De bilaterale aanwezigheid nodigt echter niet bepaald uit om de taalgrens over te steken. Waarom zou een Vlaams bedrijf zakendoen met Sabca in Brussel of Charleroi als deze ruimtevaartspecialist ook een dependance heeft in het Belgisch-Limburgse Lummen, waar ze zeker Nederlands spreken?

Het zuiden heeft zijn imago bovendien niet mee. Amper een eeuw geleden was het een welvarende streek waar straatarme Vlamingen werk kwamen zoeken in de zware industrie. Tegenwoordig wordt Wallonië vaak geassocieerd met een zwakke want verouderde economie, waar vanuit het noorden alleen nog geld naartoe gaat. Volgens recent onderzoek van Vives, de denktank van de KU Leuven voor economische beleidsvraagstukken, werken die geldstromen echter eerder verlammend dan stimulerend. Halvering zou de Waalse economie jaarlijks 0,55 procent extra doen groeien – en de Vlaamse 0,38 procent.

‘Wallonië kent economisch dynamisme en heeft troeven. Het speelt die te weinig uit’, reageert columnist Boudewijn Vanpeteghem in het Vlaamse zakenmagazine Trends op het Vives-onderzoek. ‘Het Waalse collectieve onderbewustzijn moet zich vrijmaken van het steeds terugkerende verhaal over de economische teloorgang van de regio. Het succes van het marshallplan uit de vorige regeerperiode bewijst dat het kan.’ In het kader van dit plan heeft Wallonië onder meer fors geïnvesteerd in zijn hightechindustrie en ingenieursopleidingen, en innovatie gestimuleerd in een aantal technologiedomeinen, waaronder levenswetenschappen, lucht- en ruimtevaart, mechatronica en transport en logistiek.

Desondanks staat het zuiden nog altijd op ruime achterstand in de hightech: insiders schatten dat 60 procent van de Belgische hightech-arbeidskrachten in Vlaanderen werkt, 25 procent in Brussel en slechts 15 procent in Wallonië. Om deze kloof enigszins te dichten, zouden de Franstaligen hun hightech-activiteiten meer moeten promoten, hun troeven meer moeten uitspelen. Want troeven hebben ze: IBA uit Louvain-la-Neuve is bijvoorbeeld wereldleider in deeltjesversnellers voor medische doeleinden, terwijl het Luikse EVS Broadcast Equipment een vooraanstaande speler is in professionele digitale videoapparatuur en software. En zo verbergt Wallonië nog veel meer parels en groeibriljanten.

Nieke Roos

Terug naar overzicht