Matennaaien

2 december 2011

Komt er een nieuwe crisis? Misschien wel, misschien valt het mee. Het leek de hightechbedrijven uit de regio Eindhoven in ieder geval geen gek idee om alvast  na te denken over crisisbestrijding. De kenniswerkersregeling en deeltijd-WW waren in 2009 goed bevallen, maar kwamen met enige vertraging tot stand. Door nu al een team te formeren met de overheid zouden maatregelen deze keer sneller kunnen worden uitgerold, waardoor ze maximaal effect sorteren.

Zo gezegd, zo gedaan. De Eindhovense burgemeester Rob van Gijzel, tevens boegbeeld van de Brainport-regio, klom in de pen en schreef minister Verhagen aan. Verschillende bedrijven zetten ook hun handtekening, waaronder ASML, Fei, NTS, Philips en VDL. De bewindsman antwoordde de zorgen van de Brabantse industrie over de economie te delen, maar hield de boot verder af.

En dat was dat? Nee, FHI-directeur Kees Groeneveld vond het nodig een staartje op het initiatief te prikken. In het Financieele Dagblad veegde hij de vloer aan met het verzoek. Niet nodig, vond hij, want zijn achterban had de eerste helft van 2011 toch goed geboerd? Zo slecht ging het dus allemaal niet. Maar belangrijker misschien nog wel was dat je moet uitkijken met die Brabanders: voor je het weet, zetten ze de toon in het beleid.

De vraag is hoe FHI-leden zijn gediend bij het etaleren van een dergelijk  gebrek aan inzicht. Iedereen die de economische situatie in het algemeen en die in de hightech in het bijzonder een beetje heeft gevolgd, weet dat de stemming in de zomer wereldwijd is omgeslagen. Verwijzen naar goede resultaten van daarvoor is zinloos. En al zitten veel Brabantse bedrijven in sectoren waar de conjunctuurschokken het heftigst zijn, het is naïef om te veronderstellen dat de achterban van de FHI niet geraakt zou worden door een nieuwe crisis – al was het maar omdat er wel degelijk bedrijven uit de Brainport-regio lid zijn.

De knauw naar Brabant zou evenzoveel bevreemding hebben gewekt, ware het niet dat Groeneveld een jaar geleden al een vergelijkbare aanval op de dominante multinationals en hun legertje toeleveranciers had ingezet. Zuidoost-Nederland heeft echter een ‘bbp’ van 96 miljard euro, waarvan 44 miljard afkomstig van de hightech, terwijl FHI-leden gezamenlijk zeven miljard omzetten. Afgezien van de overlap tussen beide cijfers lijkt het gezien deze verhoudingen niet onterecht dat de Brabantse industrie in het economisch beleid wat meer aandacht krijgt.

Groeneveld wekt echter de indruk er zijn persoonlijke missie van te hebben gemaakt om de Brainport die ruggensteun te ontzeggen. Vorig jaar was de inzet van zijn offensief meer steun voor het mkb. Dat is een begrijpelijk en legitiem doel, maar het is onverstandig om de gelederen te breken. De verschillende R&D-intensieve sectoren in Nederland hebben meer gezamenlijke belangen dan tegenstrijdige: het loont om een gesloten front te vormen.

In zijn recente oprisping waait Groeneveld meer met de huidige politieke wind mee en betoogt hij ondernemingsvrijheid en een op afstand opererende overheid. Ook dat is een legitieme visie, en als de FHI die koestert, staat haar niets in de weg die in de praktijk te brengen. Waarom dan nog die sneer naar branchegenoten die daar anders over denken? Betalen FHI-leden Groeneveld om zijn persoonlijke visie op industriebeleid door te drammen?

Gelukkig heeft bij de FHI een gekozen bestuur het laatste woord. Voorzitter Eric van Schagen heeft zijn directeur nu twee keer publiekelijk teruggefloten. Hoe vaak kan hij nog een ruk aan Groenevelds riem geven, voordat die breekt?

Paul van Gerven

Terug naar overzicht