Asymmetrische of publieke-sleutelcryptografie kan een zware wissel trekken op de processor, zowel op het vlak van berekeningen als qua geheugenverkeer. Barco Silex legt uit hoe zijn...
Het waren pijnlijke jaren, maar het gaat weer de goede kant op met zijn bedrijf, vertelt CTO René Penning de Vries van NXP. Een gesprek...
Beste lezers, dit is mijn laatste reguliere column. Ik heb de afgelopen jaren geschreven over intelligente pleisters en punaises, waar we nu het Holst Centre voor hebben. Ik heb geschreven over de...
8 februari 2008
Philips weet inmiddels dat het ontwikkelen van mooie technologie alléén geen garantie is voor succes. Dus al zijn de 3D-beelden op hun WowVX-displays nog zo spectaculair, contentmakers moeten nog wel even verleid worden er filmpjes voor te maken. It’s the ecosystem, stupid.
Op de Consumer Electronics Show begin januari in Las Vegas liet Philips de 3D Wowzone zien, een autostereoscopisch display van in totaal 132 inch overdwars. Autostereoscopisch wil zeggen dat je er 3D-beelden op kan zien zonder hulpmiddelen als het befaamde én verguisde brilletje. Een primeur was de demonstratie niet, aangezien het vier maanden daarvoor ook al te bewonderen was op de Internationale Funkaustellung in Berlijn. Bovendien is de Wowzone opgebouwd uit negen 42 inch schermen die Philips al langer in zijn assortiment had. ‘We verkopen WowVX-schermen al sinds november 2005’, zegt Bjorn Teuwsen, de man van de communicatie bij Philips 3D Solutions.
De trip naar Las Vegas bleek de moeite waard, aldus Teuwsen. ‘We kregen mega-interesse. Bill Gates heeft tien minutes met open mond naar dat ding staan kijken. Maar ook casino’s, hotels en supermarktketens liepen de tent plat.’ Dit gemêleerde gezelschap is een aardige doorsnee van het soort klanten waar Philips zijn 3D-displays in eerste instantie aan wil slijten. De huiskamer moet nog even wachten. De Eindhovenaren mikken in eerste instantie op advertenties en infotainment binnen- en buitenshuis – digital signage in jargon.
Een beetje jammer is dat uitstel voor thuisgebruik wel, want de 3D-schermen zijn echt spectaculair. Als kijker krijg je echt de neiging om te graaien naar dat wat voor het scherm lijkt te zweven. Een geinige demonstratie hiervan valt te zien op Youtube (trefwoorden: Philips, WowVX, Sofia). Menig voorbijganger in een Bulgaars winkelcentrum blijft geruime tijd bij het 3D-scherm hangen en het zijn niet alleen de kleine kindertjes die een poging doen een niet bestaand object te pakken.
Het filmpje toont aan dat signage een slimme toepassing is van de displays, die vooralsnog sowieso nog wat te duur zijn voor de consumenten. Iedere reclame die zoveel aandacht trekt, is een droom voor adverteerders. Het is voor hen een uitstekende mogelijkheid om zich te onderscheiden. ‘Wij hebben onderzoek gedaan naar de meerwaarde van onze 3D-effecten’, vertelt Teuwsen. ‘We hebben reclamefilmpjes laten zien met en zonder 3D, op dezelfde plek. Het blijkt dat mensen er gemiddeld langer naar kijken, de boodschap beter blijft hangen. Ze geven er na afloop een hoger cijfer voor.’
De WowVX-schermen geven een spectaculair 3D-effect.
De vraag is natuurlijk wel hoe lang het effect houdbaar is. Eenmaal omringd met zulke schermen ligt het voor de hand dat de consument er minder aandacht aan zal besteden. ‘Nou, dan zijn we precies waar we willen zijn. Het gebruik van onze schermen is dan min of meer verplicht’, grapt Erik van der Tol, productmanager van de 3D-displays. ‘Maar serieus. Ik kijk al zes jaar naar 3D-schermen en het verveelt nog steeds niet.’ Van der Tol moet het ding natuurlijk verkopen, maar ondergetekende gelooft hem oprecht.
Al met al zijn er weinig beren op de weg te zien. De technologie is voldoende ontwikkeld. De 3D-beelden zien er geweldig uit. De klanten staan in de rij. Van concurrentie is nauwelijks sprake. De conclusie lijkt evident: Philips zit gebeiteld. Maar zo makkelijk is het nu ook weer niet. Ook Sharp heeft in het verleden een autostereoscopische productserie aan de man proberen te brengen. Zonder veel succes.
‘Een houding van: hier heb je een 3D-scherm en veel plezier ermee, werkt niet. Stel dat je een kleurentelevisie thuis hebt staan, maar omroepen zenden alleen in zwart-wit uit’, zegt Van der Tol. Adverteerders en in een later stadium wellicht andere contentmakers moeten wel filmpjes willen maken voor de WowVX. Het indrukwekkende resultaat is daartoe een goede aanzet, maar evengoed moet het ze niet te moeilijk worden gemaakt. ‘Je moet geen drempels werpen om er mee aan de slag te gaan’, aldus Van der Tol.
Als geen ander weet Philips hoe een formaat kan floppen. Wie herinnert zich nog DCC, de Laserdisc of Video2000. Daar staan succesnummers als de cd, dvd en naar het zich laat aanzien Blu-ray tegenover. Samen vormen deze ervaringen waardevolle lessen uit het verleden. De belangrijkste: het gaat niet alleen om de hardware maar net zo goed om de content en de mensen die die moeten maken. ‘Het is essentieel om aansluiting te zoeken bij bestaande methodes en infrastructuur’, stelt Van der Tol.
De belangrijkste strategische keuze die Philips 3D Solutions heeft gemaakt om contentmakers over de streep te trekken, is hun ‘2D plus diepte’-concept. In principe zijn alle 2D-filmpjes te converteren naar 3D-beelden voor de WowVX-schermen (zie kader). Daarvoor is er de Bluebox, die bestaande 2D-content semi-automatisch omzet naar 3D. ‘Als gebruiker hoef je alleen aan te geven welke objecten uit het scherm moeten komen. De Bluebox doet de rest op zo’n manier dat de schermen er 3D-beelden mee kunnen renderen’, aldus Van der Tol.
WowVX-schermen bouwen beeldpunten op uit de subpixels (een rode, groene en blauwe) van verschillende pixels. Er zijn in totaal negen verschillende trio’s van subpixels, zodat hoofdbewegingen niet tot irritante beeldvervormingen leiden.
Er zijn geen speciale camera’s nodig om de filmpjes te schieten. ‘Dat is handig, want met stereoscopische camera’s ben je gebonden aan de grootte van een scherm. De parameters tijdens de opname en het afspelen zijn aan elkaar gekoppeld. Projecteer je de film op een ander formaat scherm, dan is het beeld niet goed. Omdat bij ons de beelden pas op het einde worden gerenderd, liet het zich op alle schermen goed tonen.’
Philips heeft er ook voor gekozen een open, gestandaardiseerd formaat te maken gebaseerd op de bekende MPeg-codec. Om de aanvaarding daarvan te bevorderen, werken Teuwsen, Van der Tol en collega’s druk aan een WowVX-community, een ecosysteem waar ervaringen worden uitgewisseld, makers en belangstellenden elkaar kunnen ontmoeten en waar natuurlijk de blits gemaakt kan worden met filmpjes.
De technologie heeft ook nog wat in de melk te brokkelen wat betreft de acceptatiebevordering. ‘Het is irritant als je met een kleine hoofdbeweging de 3D-perceptie kwijtraakt. Bij ons scherm heb je op een kijkafstand van drie meter recht voor het scherm ongeveer 32 centimeter speling. Dat is ruim voldoende.’ Vervolgens zijn er nog negen zones van twintig graden waarin het beeld optimaal is. De kijker kan dus ‘om’ objecten heenlopen. De totale kijkhoek is zo’n 120 graden. Alleen tussen de zones zitten er kritieke punten waar het beeld er niet zo goed uitziet. ‘Voor signage blijkt dat niet uit te maken. Onbewust zoeken mensen een goede plek op.’
Philips lijkt alles onder controle te hebben. De Eindhovenaren hebben duidelijk goed nagedacht over de technologische mogelijkheden, de eisen die contentmakers stellen en wat eindgebruikers willen. Het is slim om met signage te beginnen, nu de hoge prijzen de schermen nog buiten het bereik van de consumenten houden. Dat geeft de mensen van Philips 3D Solutions en Philips Research de mogelijkheid om het concept verder te ontwikkelen. In de tussentijd gaat er in de wereld van de marketing zoveel geld om dat je gerust van een goudmijn mag spreken.
Des te bemoedigender is het dat er op langere termijn nog meer markten bijkomen. Bioscopen lijken een logische volgende stap. In de Verenigde Staten groeit de 3D-cinema als kool. Een tamelijk recent film als Chicken Little leverde in drie dimensies viermaal zoveel op als in twee. Maar op WowVX-bioscoopschermen hoeven filmfans niet te rekenen. ‘In de bioscoop is onze technologie niet praktisch. Gewone stereoprojectie is handiger. Zo’n enorm scherm maken is gewoon te duur. Bovendien is een brilletje op in de bioscoop niet zo vervelend’, zegt Van der Tol. Hollywood is desalniettemin erg geïnteresseerd in de 3D-schermen. ‘Zij verdienen niet het meest aan de bioscopen, maar juist aan kijkers thuis. De hoofdmoot daarvan is natuurlijk dvd-verhuur.’
De business-to-consumer-toepassingen, zoals tv’s en games, zijn nog in ontwikkeling. ‘De technologie die we hebben toegepast voor de signageschermen is niet zo geschikt voor thuis op de bank. Die overgang tussen de zones is nogal beperkend. We hebben er een oplossing voor, maar daar kan ik nog niets over zeggen’, glimlacht Van der Tol. Live naar Sacha de Boer in 3D kijken, zit er echter nog niet in. Jammer.
In het ‘2D plus diepte’-concept van WowVX krijgt iedere pixel van een ‘gewoon’ MPeg-filmpje 8 bit diepte-informatie mee. Maar hoe fop je de menselijke hersenen zo dat ze de illusie van een driedimensionaal beeld creëren? Het antwoord is verrassend. Ooit eens zo’n briefkaart gezien waarvan de afbeelding lijkt te bewegen als je hem draait? Ze zijn er ook met 3D-illusie, dankzij een laag lensjes die voelbaar op de afbeelding zijn aangebracht. De WowVX-schermen werken niet veel anders, zij het dat de lensjes op een lcd-display zitten geplakt en aan- en uitgeschakeld kunnen worden om zowel 2D- als 3D-beelden scherp te kunnen tonen.
De truc van 3D-perceptie is dat de ogen beelden te zien krijgen die net iets verschoven zijn ten opzichte van elkaar. De lensjes zorgen daarvoor. Het licht van een pixel bereikt maar één oog, of beter gezegd: het licht van een subpixel bereikt maar één oog. Waar een 2D-pixel zijn kleur krijgt door de juiste ‘verhouding’ van zijn rode, groene en blauwe subpixels, komen 3D-pixels (of voxels) tot stand uit de rode, groene en blauwe subpixel van verschillende beeldelementen.
Dat betekent niet dat er subpixels werkeloos achterblijven. De andere elementen genereren namelijk het licht voor een beeld dat de kijker onder een andere hoek ziet. Er zijn als het ware subpixels van verschillende pixels aan elkaar gekoppeld. Er zijn negen trio’s van rode, groene en blauwe subpixels, die ervoor zorgen dat een hoofdbeweging niet tot irritante storing leidt. Het ‘nummerpatroon’ als geheel wordt via de lensjes herhaald om verschillende zones van kijkhoeken te creëren waarbinnen het beeld oké is.
Het creëren van diepte-informatie gaat onvermijdelijk ten koste van de pixelresolutie. Het licht van een subpixel komt slechts ten goede aan één van de negen beelden in plaats van een een-op-eenverhouding bij 2D-displays. ‘Je levert resolutie in het platte vlak in om resolutie in de derde dimensie te winnen. Het kan ook anders. In 3D-bioscopen met zogenaamde shutterglazen lever je temporele resolutie in omdat beeldjes heel snel aan- en uitgezet worden. Het kan ook met filters, waarbij je helderheid moet inleveren’, legt productmanager Erik van der Tol van Philips 3D Solutions uit.
In principe is het horizontale resolutieverlies evenredig aan het aantal views, in het geval van WowVX-schermen negen dus. Philips beperkt dat door de lenslaag ‘schuin’ op het lcd-scherm te plaatsen. Dat smeert het verlies uit over de horizontale en verticale dimensie. Het beeld ziet er daarom minder vervormd uit dan bij een ‘rechte’ lenslaag.
© Bits & Chips | Deze pagina op internet: http://www.bits-chips.nl/nieuws/bekijk/artikel/philips-boort-goudmijn-aan-met-3d-schermen.html
