NSpyre en Fontys volgen bijen met RFID

21 juni 2011

NSpyre heeft samen met Fontys een systeem ontwikkeld dat via RFID-technologie de gezondheid van bijenvolken monitort. Het systeem is op kleine schaal getest en zal nu in daadwerkelijke bijenkasten worden ingezet. Met de nodige mediagevoeligheid heeft het bedrijf aangekondigd dat het daarvoor ‘vijftigduizend IT’ers heeft overgenomen’ (vijf bijenvolken). Op de Floriade in 2012 wil het een demonstratie van het systeem neerzetten.

Bijen hebben een belangrijke economische functie omdat ze verantwoordelijk zijn voor de bestuiving van gewassen, met name fruit. Bijenvolken verdwijnen soms echter in hun geheel door onbekende oorzaken. De laatste jaren neemt dit verschijnsel toe. ‘Er zijn nauwelijks meetinstrumenten voor de gezondheid van bijenvolken. Met name onderzoeksinstituten hebben daar behoefte aan’, vertelt Egbert Touw van NSpyre. ‘Je wilt weten onder welke invloeden ze afwijkend gedrag gaan vertonen of verdwijnen. Dan kun je het misschien voorkomen met antibiotica of door de kast te verplaatsen.’

Voor het monitoren van een populatie krijgen enkele tientallen bijen uit de kolonie een klein RFID-labeltje. Een RFID-lezer bij de ingang van de kast registreert het elke keer als een van deze bijen naar binnen of naar buiten gaat. Zo is het gedrag van deze individuen te karakteriseren, en dat kan vervolgens worden geëxtrapoleerd naar de hele kolonie.

Met name de RFID-lezer moest flink onder handen worden genomen. Touw: ‘Er zijn wel heel kleine chipjes die je op bijen kunt plakken, maar je moet het ook registreren. Door de afmetingen moet ook de afstand tot de reader heel klein zijn. En bij een productievolk vliegen soms wel veertig bijen tegelijk uit, die je allemaal moet kunnen registreren.’

De Duitse keuringsdienst van waren heeft al interesse getoond in het systeem om bestrijdingsmiddelen te testen. ‘Die mogen alleen worden toegelaten als ze niet schadelijk zijn voor bestuivende insecten’, weet Touw. ‘Daar is nu echter nog geen nauwkeurig meetinstrument voor.’

Het idee voor het project ontstond enkele jaren geleden. Via stageopdrachten werkten Fontys-studenten het concept verder uit. ‘We hebben naar barcodes gekeken, en naar GPS en GSM, maar dat is echt te zwaar. Uiteindelijk zijn we uitgekomen op RFID’, vertelt Touw.

Pieter Edelman

Terug naar overzicht