Com Ultra en QSeven strijden om hegemonie in Com-markt

22 september 2009

Ondanks vele pogingen lukt het fabrikanten van computermodules maar niet om tot standaard formaten te komen waar ze allemaal achter staan. Gebruikers zien door de bomen het bos niet meer. Die verwarring is zonde want met Com-modules is het mogelijk snel en goedkoop producten te ontwikkelen. Erg interessant in deze lastige economische tijden. Het is daarom belangrijk om te weten welke formaat welke rol gaat spelen. Alleen dan kun je op het goede paard wedden. Wolfgang Heinz-Fischer leidt ons langs de opties.

Zoals elk jaar is het dringen voor nieuwe computermodules op Embedded World 2009. Nogal wat ‘standaarden’ grijpen het event in Neurenberg aan om voor het voetlicht te treden. Dit jaar was de strijd extra fel. Twee formaten claimden de leidende positie: Com Ultra en QSeven. De kemphanen drongen andere oplossingen naar de achtergrond. Maar dat is niet helemaal terecht. Ook Com Express, Com Micro, ETX en XTX hebben hun waarde. Op de markt zijn nog veel meer formaten verkrijgbaar maar die worden vaak slechts ondersteund door één leverancier. Ze vallen daarom buiten de scope van dit artikel. De grote standaarden kun je in drie groepen verdelen: ETX/XTX, de Com Express-familie en QSeven.

Computermodules zijn er in veel vormen en maten.

ETX en XTX

ETX heeft jaren geleden al een plek op de markt veroverd en zal ook in de toekomst zijn rol blijven spelen. Vooral in projecten die al ETX-systemen gebruiken, zal het over het algemeen de voorkeur hebben om met dit formaat door te gaan. Ook als het gewenst is om een Isa-bus toe te voegen, blijft ETX een geschikte keuze. Verschillende leveranciers bieden zelfs ETX-modules aan met de nieuwe Atom-processor van Intel om ETX ook binnen het bereik te brengen van laagvermogentoepassingen.

Als PCI Express-lijnen nodig zijn, valt ETX af. Een goed alternatief is dan XTX. Die technologie lijkt sterk op ETX: het formaat is hetzelfde en drie van de vier connectoren hebben dezelfde interface. De vierde connector is gereserveerd voor PCI Express en Serial Ata. Bedrijven hoeven niet diep in de buidel te tasten voor de overstap naar XTX en de investeringen in oudere ETX-systemen zijn dan niet verloren.

QSeven

QSeven werd voor het eerst gepresenteerd op Embedded World 2008. Het is een open specificatie, inclusief een eigen consortium met achttien leden. Zelden werd een nieuw platform zo snel geaccepteerd als QSeven. Nu al is er een overvloed aan producten te koop op basis van deze compacte vormfactor van 70 bij 70 millimeter. QSeven draait op de nieuwste generatie Atoms en verbruikt maximaal 12 W.

Het formaat is gericht op de markt voor ventilatorloze mobiele en batterijgevoede systemen. Bij deze toepassingen zijn de bordgrootte en het verbruik van doorslaggevend belang. De kaarten profiteren maximaal van de Atom-krachten. Dergelijke systemen vergen bovendien minder interfaces, waardoor het design compacter kan blijven dan in het geval van ETX/XTX en Com Express. Verder was de moduleprijs een belangrijke eis bij het opstellen van de QSeven-specificatie. Er is gekozen voor de MXM-connector, die met miljoenen wordt toegepast in notebooks. Hij is goedkoper dan de Com Express-connector en toch geschikt voor hoge transmissiesnelheden.

QSeven ondersteunt alle veelgebruikte en moderne digitale interfaces zoals PCI Express, Sata en USB 2.0, en juist geen analoge en legacyinterfaces. Zoals dat bij alle consortia zou moeten zijn, zijn de modules van verschillende fabrikanten onderling uitwisselbaar. Gebruikers hoeven dus niet bang te zijn dat hun bordje na een tijdje niet meer te koop is.

Com Express

Van alle formaten is Com Express de eerste echte standaard in de computermodulemarkt. De vormfactor wordt beheerd door het PicMG-consortium. Het Com Express-bord meet 125 bij 95 millimeter en is daarmee de grootste van alle Com-borden. Ondertussen is het aantal leveranciers flink gegroeid, waardoor klanten ruim de keus hebben. De Com Express-familie heeft vijf leden. De meest populaire is versie 2 met PCI Express-banen en PCI.

Com Express is ontworpen om erg veel rekenkracht te leveren en heeft een overvloed aan aansluitingen. Hierbij ligt de nadruk op een grote hoeveelheid PCI Express-paden. Zoals met elke standaard zijn de specificaties van Com Express ook opgesteld voor de lange termijn en in overeenstemming met gevestigde en moderne digitale interfaces. Als je intensieve bewerkingen wilt uitvoeren, zoals bij medische of industriële beeldverwerking, kun je niet om Com Express heen.

Door compactere en verliesarme processoren zoals de nieuwste Core 2 Duo in 45 nm-technologie is het mogelijk om een kleiner Com Express-bord te ontwerpen. Zo is er een formaat met de enigszins discutabele naam Com Micro dat bijna dezelfde interfaces heeft als zijn grote broer – er missen alleen een aantal PCI Express-banen - maar slechts 95 bij 95 millimeter meet. Sommige leveranciers hebben zelfs een Com Micro-bordje in hun assortiment met een Atom als hardwarehart.

Enige tijd geleden verscheen er een nog kleinere variant op de markt. Com Ultra is 84 bij 55 millimeter en gebruikt dezelfde pin-out als Com Express type 2. Het creditcardformaat maakt hem tot een van de kleinste verkrijgbare computermoduleformaten. Doordat de interfaces nagenoeg hetzelfde zijn als op Com Express, kunnen gebruikers eenvoudig overstappen op dit kleinere bordje. Net als dat het geval is bij ETX en XTX.

De computermodulemarkt blijft in beweging. Hoogstwaarschijnlijk bedenken bordfabrikanten in de toekomst weer nieuwe formaten om zich nieuwe niches toe te eigenen. In de overvloed aan keuzes kan iedereen al wel wat van zijn gading vinden. De belangrijkste vraag is aan welke requirements het systeem moet voldoen. En wat de eisen zijn voor de toekomst.

Wolfgang Heinz-Fischer is marketingmanager bij Advantech.

Vertaling en redactie Alexander Pil.

Wolfgang Heinz-Fischer

Terug naar overzicht