België, Nederland hekkensluiters in realiseren Lissabon-doelstellingen

23 januari 2009

De Europese Unie en in het bijzonder België en Nederland boeken onvoldoende vooruitgang om de Lissabon-doelstellingen te halen. EU-lidstaten staken in 2006 gemiddeld 1,84 procent van hun bruto nationaal product in R&D, ruim minder dan de beoogde 3 procent in 2010. Dat staat in onlangs uitgebracht een rapport van de Europese Commissie. In een tijd waarin overheden vooral hun banken in de lucht proberen te houden en hun begroting moeten oprekken, lijkt het daaom onwaarschijnlijk dat de Europese R&D-afspraken op tijd gerealiseerd gaan worden.

Gekeken naar de verhoging van het R&D-budget als percentage van het BNP, zijn België en Nederland de hekkensluiters. België klom in de periode 2000 tot 2006 slechts 3,4 procent op, waarmee het BNP-percentage voor R&D op 1,83 procent in 2006 uitkomt. Nederland boekte helemaal geen vooruitgang en bleef hangen op 1,67 procent van het BNP. Tegelijk zitten enkele landen, zoals Finland en Zweden, al ruim boven de 3-procentdoelstelling.

De stagnatie op het Europees gemiddelde van 1,84 procent betekent overigens niet dat de R&D-budgetten constant zijn gebleven. Alle lidstaten verhoogden hun uitgaven, maar hun BNP’en groeiden mee. Vooral Oost-Europese landen wisten hun percentage desondanks op te krikken. De tien rijkste landen slaagden hier niet in.

Het rapport laakt het lage niveau van investeringen door het Europese bedrijfsleven, veroorzaakt door een relatief kleine hightechsector in vergelijking met de Verenigde Staten. Des te meer reden de industriële structuur op de schop te gooien en vaart te maken met innovatie, aldus EU-commissaris Janez Potocnik voor wetenschap en onderzoek en zijn vicepresident Günter Verheugen, die gaat over beleid voor het bedrijfsleven en industrie. ‘Een crisis is niet het moment om R&D en innovatie op een laag pitje te zetten. Deze zaken zijn essentieel als Europa er beter uit wil komen’, zeggen de twee in een gezamenlijk statement.

Het document getiteld ‘A more research-intensive and integrated European Research Area’ zag ook enkele positieve ontwikkelingen. Zo is het aantrekkelijker geworden voor buitenlandse investeerders om R&D in de EU te laten doen. Ook is Europa nog altijd ’s werelds grootste kennisproducent, gemeten naar het aantal publicaties, al schrijft ons werelddeel minder artikelen met een hoge impactfactor.

Paul van Gerven

Terug naar overzicht