Angelo, de klassieke realist

7 april 2009

Angelo Hulshout reageert in zijn architectenkolom in Bits&Chips 3, 2009, exact zoals systeemarchitecten altijd hebben gedacht te moeten reageren op vragen van esthetische aard over hun werk. Angelo noemt mij een romanticus. Op die karakterisering ben ik erg trots, maar ik ben wel een realistische romanticus. Hij denkt dat ‘mooie dingen maken’ alleen kan als je daar als architect de vrijheid voor krijgt. Daar ben ik het niet mee eens. Het ligt namelijk helemaal aan ons zelf, niet aan de klanten: ik moet de systeemarchitect nog tegenkomen die probeert iets moois te verkopen aan de opdrachtgever. Natuurlijk krijg je niet de vrijheid en het geld om zomaar wat te doen zonder dat je laat zien wat je ermee doet. De klant krijgt van ons niet eens de kans om te kiezen.

Andere vakgebieden doen dat wel. Ook in de huidige tijd. We maken ook tegenwoordig nog erg mooie dingen: voorbeelden vind ik de brug van Millau in Frankrijk, het Guggenheim-museum in Bilbao en de nieuwe BMW Z4. Er is geld zat. Kijk maar eens in een glossy autofolder en kijk hoeveel ruimte er wordt gebruikt om te laten zien hoe mooi het ding eigenlijk is. Vergelijk dat eens met het design van de gemiddelde parkeerkaartjesautomaat: hoe krijgen ze het bedacht? Niemand koopt toch een auto om de functionele requirements, maar enkel en alleen ‘omdat ‘ie zo mooi is en omdat ‘ie zo lekker zit?’ Dit natuurlijk met uitzondering van een paar echte nerds als Angelo en ikzelf.

Waarom wel industriële designers loslaten op de kast van onze apparaten, maar vooral geen schoonheid in de software van het ding? Waarom zijn de werelden van de industrieel ontwerpers en de systeemontwikkelaars volledig gescheiden? Het probleem is dat we gewoon niet willen. Esthetische vormgeving staat in geen enkel boek over requirementsmanagement. Het hoort niet bij de lijst met -abilities zoals serviceability en maintainability. We hebben het veel te druk met begrijpen wat nou wordt bedoeld met woorden als dependability. Geen enkele informaticafaculteit die zich druk wil maken of de gemaakte producten ook een lust voor het oog of oor zijn. Er is geen enkel wetenschappelijk onderzoek op dit gebied gaande en er is ook niemand bezig om dat op te starten. Er zijn geen publicaties te vinden over mooie embedded systemen. Niks! Dus is een esthetisch design geen criterium in ons vakgebied, want niks en niemand stuurt erop.

Ik vind dat jammer, Angelo nog niet. Ik vind dat esthetisch design een integraal onderdeel van het ontwerpproces hoort te zijn. Dan is het niet meer gratis en niet meer een kwestie van luxe of vrijheid, maar een gewone niet-functionele requirement. Verder zal het met de extra kosten wel meevallen, want volgens mij is het niet veel duurder om een mooi ding te maken dan een lelijk ding.

Wim Hendriksen

Terug naar overzicht